Uczysz się fotografii? Chcesz robić coraz lepsze zdjęcia, ale nie wiesz jak i co ustawić w aparacie, żeby efekty były zadowalające? Masz lustrzankę, ale nie wiesz jak wykorzystać jej możliwości. Dobrze znana jest Ci sytuacja, że patrząc przez wizjer aparatu widzisz zdjęcie jakie chciałbyś zrobić, a gdy naciśniesz migawkę i patrzysz na efekt to ogarnia Cię rozczarowanie? Podzielę się dziś wskazówką, którą sprawi, że na własnej skórze przekonasz się, że wykonanie zdjęcia o poprawnej ekspozycji wcale nie musi być skomplikowane. Pokażę Ci jak świadomie kształtować ekspozycję w różnych warunkach oświetleniowych. Ten wpis nie jest dla osób, które dobrze wiedzą jak ustawiać poprawną ekspozycję do zdjęcia. Najprawdopodobniej nic nowego się nie dowiesz. A jeśli chcesz zobaczyć jak wygląda mój pogląd na poprawną ekspozycję to zapraszam.

Trójkąt ekspozycji trójkąt ekspozycji

Ucząc się fotografii pewnie już nie raz widziałeś ten trójkąt i mówi Ci on tyle co zeszłoroczny śnieg. Chyba większość z nas ma ten problem. Nic nie da czytanie o tym jak dopóki nie przetestujemy tego na własnej skórze. Mam dla Ciebie trzy proste ćwiczenia, które pomogą Ci zrozumieć trójkąt ekspozycji, ale najpierw…

Zaprzyjaźnij się z trybem manualnym

Weź do ręki aparat i przełącz go w tryb Manualny (M). To pozwoli mieć 100 % kontrolę nad swoim zdjęciem. Teraz odszukaj na aparacie przycisk lub pokrętło odpowiedzialne za:

Przysłonę  – to ona decyduje o tym ile światła dostanie się przez obiektyw do aparatu. Odszukaj na swoim aparacie pokrętło, którym ustawisz ją na jak najniższym poziomie. Najlepsze efekty osiągniesz jeśli masz obiektyw z przysłoną poniżej f2.8 . Wtedy do do aparatu dostaje się największa ilość światła. U mnie to pokrętło obok wyświetlacza.

trójkąt ekspozycji

ISO – ustawienie tego parametru decyduje o tym czy zdjęcie, które zrobisz będzie miało duże szumy czy nie. Docelowo chcesz utrzymać na najniższym poziomie jak się tylko da. Więc znajdź guziczek z ustawieniem ISO i wybierz najmniejszą możliwą wartość. U mnie znalazłam go tu:

trójkąt ekspozycji

Czas naświetlania – decyduje o tym jak długo naświetlana będzie matryca aparatu. Jeśli chcesz żeby Twoje zdjęcia nie były poruszone to najbezpieczniej jest ustawić czas naświetlania powyżej 1/60 sekundy. Odszukaj również to pokrętło na swoim aparacie. Ja mam to tu:

trójkąt ekspozycji

Rozgryź trójkąt! Przerzuć się na tryb live-view.

Skoro masz już pełną kontrolę nad swoim aparatem, przechodzimy do następnego, bardzo ważnego kroku. Wciśnij przycisk live-view. I uwaga, teraz dzieje się magia!

Możesz na żywo podglądać jak zmiana każdego z parametrów wpływa na Twojego zdjęcia. I jakie masz możliwości tu i teraz! Koniecznie przejdź się po pomieszczeniu w którym jesteś. Podejdź bliżej okna, następnie wgłąb pokoju. Bardzo dobrze zaobserwujesz wtedy jaki to ma wpływ ma ilość dostępnego światła na ekspozycję Twojego zdjęcia.

Teraz musisz zadać sobie bardzo ważne pytanie, bez którego nie można mówić o świadomym fotografowaniu.

Jaki efekt chcesz osiągnąć na zdjęciu?

Powiesz: „nie wiem”. Problem z bani, bo jak nie wiesz co chcesz zrobić to równie dobrze tu zakończyć czytanie. Ale jeśli wiesz czego chcesz to można zacząć działać. Co dla Ciebie znaczą lepsze zdjęcia? Na przykład chcesz zrobić jasne zdjęcia z rozmazanym tłem albo klimatyczne nocne zdjęcia to pokaże Ci jak to osiągnąć.

Jaki będzie w takim razie nasz cel?

Dążymy do tego, żeby ustawić aparat tak, aby na poglądzie live-view zobaczyć nasz upragniony efekt i „tylko” wcisnąć spust migawki. Masz możliwość w pełni kontrolować swój aparat. Tylko trzeba wiedzieć jak to zrobić.

Live View – i co dalej?

Są 3 możliwości. Tryb live-view został uruchomiony – a Ty:

  1. podgląd zdjęcia jest za ciemny,
  2. podgląd zdjęcia jest za jasny,
  3. podgląd zdjęcia jest od razu ok.

Jeśli Twój ekran jest cały czarny lub za ciemny to znaczy, że zdjęcie zrobione w tym momencie to byłoby niedoświetlone.

Zastosuj 3 proste kroki:

  • zmniejsz całkowicie przysłonę, by była otwarta na maksa -> jak najniższa wartość jaką Twój obiektyw może mieć. Dzięki temu przez obiektyw będzie wpadać maksymalna ilość światła.
  • zmniejsz czas naświetlania, ale pamiętaj, że jeśli zejdziesz poniżej 1/60 sek, może okazać się, że zdjęcie będzie nie ostre i rozmazane.
  • zwiększ ISO do wartości, w której będziesz zadowolony z jasności swojego zdjęcia pamiętając o tym, że im większą wartość ustawisz tym gorszą jakość będzie miało Twoje zdjęcie przez pojawiające się szumy.

Kolejność nie jest przypadkowa. Jeśli zależy mi na jasnych zdjęciach o dużej głębi ostrości i dobrej jakości to działam własnie tak. Dlaczego? Bo umówmy się, że najczęściej światła jest za mało, a nie za dużo. I jeśli nie używam lampy to najczęściej sprawdzam jak bardzo muszę podnieść ISO, żeby robić nierozmazane zdjęcia w czasie naświetlania ok. 1/100 sek. Brzmi skomplikowanie, wiem! Ale zaraz do tego dojdziemy.

W przypadku cały Twój ekran jest całkowicie biały albo dużo za jasny to musisz zrobić dokładnie odwrotnie:

Zastosuj 3 proste kroki:

  • zmniejsz ISO do jak najniższej wartości, przy której będziesz zadowolony z jasności swojego kadru.
  • zwiększ czas naświetlania, obserwując przy tym swój wyświetlacz tak aby nie przeholować w drugą stronę.
  • przymknij przysłonę tak, żeby obraz na wyświetlaczu był zgodny z Twoimi oczekiwaniami.

Małe podsumowanie:


Tu pobierzesz tą ściągawkę na swój komputer.

Praktyka czyni mistrza

Dość już teorii. Teraz mam dla Ciebie trzy ćwiczenia, które pomogą Ci jeszcze lepiej zrozumieć jak ustawiać poprawną kompozycję. Wszystko opiera się na tym, że na poglądzie na żywo widzisz jak będzie wyglądało zdjęcie, które zrobisz.

ćwiczenie 1 – Ostry jak brzytwa

Twoim celem jest osiągniecie ostrego jak brzytwa zdjęcia. Dlatego konieczne jest zamknięcie przysłony ile tylko wlezie.  (na moim aparacie to f16). A następnie zrekompensuj utratę światła poprzez zwiększenie ISO oraz czasu naświetlania. Zobacz jak zależą od siebie. Jeśli zdecydujesz, że zdjęcie musi być wykonane bez statywu to nie przekraczaj czasu naświetlnia 1/60 sek, bo zdjęcie może wyjść rozmazane. Wtedy zostaje rekompensowanie utraty światła przez  zwiększanie ISO. Jednak pamiętaj, ze to niekorzystnie wpływa na jakość Twojego zdjęcia.

rób lepsze zdjęcia ostre

Zdjęcie prosto z aparatu. Robiłam go w dość pochmurny dzień, więc ISO jest wysokie. Normalnie to staram się nie przekraczać ISO 1000. Teraz Twoja kolej!

Ćwiczenie 2 – Rusz aparatem

Teraz Twoim celem jest zrobić nieporuszone zdjęcie ruszając aparatem. (wiem jak to brzmi!) Ustaw czas naświetlania na najkrótszy jaki jest tylko możliwy. (u mnie to 1/8000 sek). W takiej konfiguracji polecam otwarcie przysłony do maksimum (u mnie 1.8), a następnie podwyższenia ISO. Jeśli jasność obrazu Cię zadowala to ustaw ostrość i zrób zdjęcie ruszając przy tym aparatem (najlepiej w bok, żeby nie stracić ostrości).

rób lepsze zdjęcia

Oto co wyszło u mnie. Uwierzcie mi, ze ruszałam nim tak szybko jak tylko umiałam!

ćwiczenie 3 – Analogowy klimat

Teraz chcesz, żeby Twoje zdjęcie miało nabrało specyficznego analogowego klimatu. Dlatego po pierwsze ustaw wysoką wartość ISO. (u mnie maksymalna wartość to ISO 12800). Następnie jeśli dopasuj pozostałe parametry według uznania. Jeśli chcesz uzyskać fajną głębie ostrości to otwórz przysłonę maksymalnie, a czas naświetlania ustaw tak, żeby jasność ekspozycji Cię zadowalała. Jeśli jednak wolisz żeby Twoje klimatyczne zdjęcie było ostre jak brzytwa to ustaw przysłonę na f/8.0 i do tego dobierz odpowiedni czas naświetlania.

rób lepsze zdjęcia klimatyczne

Mam nadzieję, że dostrzegasz ten szum na zdjęciu. To było tylko do celów ćwiczeniowych. Generalnie nie polecam robić zdjęć na takim wysokim ISO. Nawet jeśli docelowo chcesz uzyskać taki klimat to rób zdjęcia na jak najmniejszym ISO, a szumy dodawaj w Photoshopie lub Lightroomie. Masz wtedy dużo większą kontrolę nad tym jak będzie wyglądało Twoje zdjęcie w efekcie końcowym.

Nie masz lustrzanki? Jest rozwiązanie!

Pewnie część z Was nie ma jeszcze lustrzanki, a pasjonuje się fotografią i marzą o tym żeby się jej nauczyć.  Jest fajny sposób, żeby uczyć się technicznych podstaw fotografii samodzielnie. Pamiętaj, że nikt tego za Ciebie nie ogarnie. Musisz rozgryźć to sam, a gwarantuje, że za chwilę to będzie takie oczywiste, że ustawienia aparatu to będzie dla Ciebie bułka z masłem.

  • Moja pierwsza propozycja to Canon Outside of Auto. Pozwala pobawić się w ustawianie odpowiednich parametrów do wykonania zdjęcia. Można się przełączać pomiędzy trybami automatycznymi i półautomatycznymi. Ale najfajniejsze jest wyzwanie, którego można się podjąć i sprawdzić jak szybko radzisz sobie z realizowaniem wyznaczonych zadań.

rób lepsze zdjęcia

  • Inna strona w podobnym stylu to Photography Mapped stworzona przez Simona Roberts’a. Korzystanie z tej strony tez jest bardzo proste. Opiera się na trzech zasadach:
    1. Zmieniaj ustawienia.
    2. Obserwuj zmiany.
    3. Rób zdjęcie.

Z tą stroną raz, dwa ogarniesz o co chodzi w fotografii.

rób lepsze zdjęcia

  • Koniecznie sprawdź też swój telefon komórkowy w poszukiwaniu poszukiwaniu opcji „profesjonalnego zdjęcia”. U mnie Huawei ma coś takiego. Wystarczy włączyć aparat i przesunąć palcem w prawo na wyświetlaczu. Pokazują wtedy się różne opcję aparatu np. ostrość na wszystko albo malowanie światłem. Ale przede wszystkim interesuje nas tryb profesjonalne zdjęcie, bo możesz zarządzać paramentami swojego zdjęcia identycznie jak w lustrzance na podglądzie live-view.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że przekonałam Cię o tym, że to wszystko wcale nie jest takie trudne na jakie wygląda! I pamiętaj, że wystarczy zastosować te wskazówki w różnych warunkach. To jest metoda prób i błędów, ale wyjątkowo skuteczna! To da Ci pogląd na to jakie są możliwości Twojego aparatu, a przede wszystkim pozwoli robić lepsze zdjęcia!